ITSM - Geschiedenis

Achtergrond.
De gedachte achter ontwikkelingen op het gebied van de "IT Infrastructure Library" (ITIL) is de onderkenning dat organisaties in toenemende mate afhankelijk worden van de IT om hun bedrijfsdoelstellingen te kunnen realiseren.  Dit heeft geleid tot een groeiende behoefte aan IT-dienstverlening van een dusdanige kwaliteit dat deze overeenstemt met de doelstellingen van de organisatie en die voldoet aan de eisen en verwachtingen van de klant. In de loop der jaren is het accent verschoven van de ontwikkeling van IT-toepassingen naar het beheer van IT-diensten.  Een IT-toepassing (of Informatie systeem) draagt pas bij aan de doelstellingen van de organisatie als het beschikbaar is voor de gebruikers en als het in geval van storingen en/of aanpassingen wordt ondersteund door processen op het gebied van onderhoud en exploitatie.

In de totale levenscyclus van IT-produkten neemt de exploitatiefase ca. 70-80% van zowel de tijd als de kosten in.  Het is derhalve van doorslaggevende betekenis dat het beheer op een effectieve en efficiënte wijze is ingericht.  Dit geldt voor elke organisatie, ongeacht of deze nu groot of klein is, werkzaam is in de publieke of private sector en of het nu gaat om een interne IT-leverancier of om een uitbestede dienstverlening.  In alle gevallen is een betrouwbare, consistente dienstverlening van hoge kwaliteit en tegen aanvaardbare kosten noodzakelijk.

ITIL is ontwikkeld gebaseerd op een verzameling van "Best practices" op het gebied van IT Service Management (ITSM) en biedt een gemeenschappelijk kader voor alle activiteiten van de IT-dienstverlening.  De activiteiten worden gegroepeerd in processen die een goed raamwerk bieden voor IT-beheer.  Elk van deze pocessen neemt een deel van de taken voor z'n rekening, zoals het ontwikkelen van diensten, het beheer van de infrastructuur en het aanbieden en ondersteunen van de dienstverlening.

Veel van de "Best practices" zijn herkenbaar en worden reeds in meer of mindere mate door de meeste organisaties toegepast.  In ITIL zijn deze op een samenhangende manier ondergebracht.  Door de procesbenadering beschrijft ITIL vooral wat er in IT Service Management moet gebeuren om de gewenste kwaliteit te kunnen leveren.  Het hoe van de inrichting, de verdeling van taken en de rollen en verantwoordelijkheden is niet alleen afhankelijk van de soort organisatie, in de praktijk passen organisaties juist deze structuren regelmatig aan.  Beschrijving van de procesinrichting kan daarbij helpen om het niveau van de IT-dienstverlening tijdens en na reorganisaties te handhaven.

De volgende lijsten geven een overzicht van mogelijke voordelen en knelpunten van ITIL.  Deze lijsten zijn niet limitatief en kunnen naar believen worden aangepast c.q. aangevuld.

Naar boven

Voordelen voor de klant/gebruiker:

  • De IT-dienstverlening wordt meer klantgericht en afspraken over de kwaliteit verbeteren de relatie.
  • De diensten worden beter en gedetailleerd beschreven.
  • Kwaliteit en kosten van de dienstverlening worden beter beheersbaar en inzichtelijker.
  • De communicatie met de IT-oganisatie wordt beter door afspraken over de aanspreekpunten.
  • Naar boven

    Voordelen voor de IT-organisatie:

  • De IT-organisatie wordt overzichtelijker, efficiënter en beter gericht op de bedrijfsdoelen.
  • Het management kan de organisatie beter sturen en veranderingen worden beter beheersbaar.
  • Een goede procesinrichting biedt een raamwerk voor het verantwoord uitbesteden ("outsourcing" en/of "offshoring") van onderdelen van de IT-dienstverlening.
  • Werken aan de hand van "Best practices" uit ITIL stimuleert een cultuurverandering die gericht is op dienstverlening.
  • ITIL levert een eenduidig referentiekader voor onderlinge communicatie, standaardisatie en herkenbaarheid van procedures.
  • Naar boven

    Mogelijk knelpunten:

  • Het invoeringstraject kan lang en intensief zijn en vereist een cultuurverandering.
  • Een te ambitieuze invoering kan leiden tot frustraties omdat doelen nooit worden gehaald.
  • Als procesinrichting tot doel wordt verheven, komt de kwaliteit in het gedrang.  De procedures worden dan als te bureaucratisch ervaren en worden daar waar mogelijk omzeild.
  • Verbeteringen blijven uit door gebrek aan inzicht in wat de processen moeten opleveren, wat de performance indicatoren zijn en hoe processen moeten worden bijgestuurd.
  • Verbetering van de dienstverlening en besparing op de kosten worden onvoldoende zichtbaar gemaakt.
  • Succesvolle implementatie vereist betrokkenheid em commitment van zowel het Management als degene die er mee moeten werken.  Het overlaten van de procesinrichting aan een speciaal daarvoor opgerichte afdeling kan een bedrijf binnen het bedrijf genereren met een werkwijze die door de andere afdeling niet worden (h)erkend.
  • Door onvoldoende te investeren in ondersteunende tools kunnen de processen niet goed worden uitgevoerd en komt er dan ook geen verbetering in de IT-dienstverlening.
  • Naar boven

    Organisaties.

    OGC ("Office of Government Commerce").
    Voor 2001 was ITIL een produkt van de CCTA ("Central Computer and Telecommunications Agency").  De CCTA was een organisatie van de Britse overheid.  Echter, vanaf 1 april 2001 is de CCTA opgegaan in de OGC , dat daarmee automatisch de nieuwe eigenaar werd van ITIL.  De doelstelling van de OGC is zijn klanten (binnen de Britse overheid) te helpen met het moderniseren en verbeteren van hun dienstverlening door - onder andere - zo goed mogelijk gebruik te maken van de IT-middelen.  Om dit te ondersteunen geeft het OGC zelf een series boeken ("Libraries") uit die worden geschreven door (internationale) experts afkomstig uit diverse bedrijven en organisaties.

    De "IT Infrastructure Library" van de OGC bestaat uit een aantal inzichtelijke, grondig uitgewerkte "Code of Practice" voor de verwezenlijking van een kostenefficiënte en effectieve IT-dienstverlening.

    Naar boven

    itSMF ("IT Service Management Forum").
    Het itSMF oorsponkelijk bekend als het "Information Technology Infrastructure Management Forum" (ITIMF) is opgericht in 1991 als een Britse vereniging.  Sinsdien zijn er een veelheid aan landelijke itSMF-organisaties opgericht, waarbij de Nederlandse vereninging is opgericht in 1993.  Op dit moment zijn er ruim 500 Nederlandse bedrijven bij het itSMF aangesloten.

    De itSMF vereninging in Nederland bevordert het uitwisselen van informatie en ervaringen, waarmee IT-organisaties hun dienstverlening kunnen verbeteren.  Daartoe organiseert het symposia, congressen, thema-avonden en andere evenementen over actuele beheer-onderwerpen. verder leveren diverse werkgroepen nieuwe bijdragen aan de ontwikkeling van het vakgebied.  De vereniging geeft een bulletin uit (recentelijk "omgedoopt" in TIES = Tijdschrift voor Informatie- En Servicemanagers), onderhoudt een website (zie Externe Links) en stelt een informatierijk portal beschikbaar voor kennisuitwisseling.

    Naar boven

    EXIN en ISEB.
    De Nederlandse stichting EXamen INstituut voor Informatica (EXIN) en de Engelse zuster-organisatie "Information Systems Examination Board" (ISEB) ontwikkelen tesamen professionele certificeringen voor o.a. ITIL.  Dit gebeurt in nauw overleg met OGC en itSMF.  Het EXIN en ISEB zijn "non-profit" organisaties die samenwerken bij het aanbieden van een compleet aanbod van ITIL kwalificaties op een drietal niveaus', t.w.:

  • Foundation - Certificate in IT Service Management
  • Practitioner - Certificate in IT Service Management
  • Manager - Certificate in IT Service Management
  • ITIL staat inmiddels voor veel meer dan een serie nuttige boeken over IT Service Management.  Het raamwerk van de "Best practices" in IT Service Management wordt uitgedragen en verder uitgewerkt door adviseurs, opleiders en leveranciers van tools.  Een hele reeks van organisaties werkt nu internationaal samen om ITIL als de "de facto" standaard op het gebied van IT Service Management verder uit te dragen.

    Voor een verdere beschrijving van de processen zoals deze zijn gedefinieerd in de "Service Support" en de "Service Delivery" set zie hetgeen hierover opgenomen onder de vermelde tabs en/of links:

    ITSM - Support Services
    ITSM - Delivery Services

    Terug naar het begin